الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم : شيروانى )
63
أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى )
دوم . آيهء شريفهء « فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ ؛ در كارهاى نيك بر يكديگر پيشى گيريد . « 1 » » به نظر ما اين دو آيهء شريفه ، به دو دليل ، بر وجوب انجام فورى واجبات دلالت نمىكنند ، بلكه تنها بيانگر استحباب آن مىباشند . دليل اول آنكه : « خيرات » و « سبب مغفرت » كه در اين دو آيه به شتاب و پيشى گرفتن در انجام آنها امر شده ، شامل مستحبات نيز مىگردد ، و روشن است كه اتيان فورى مستحبات ، واجب نيست و همين قرينه است بر اينكه امر « سارعوا » و « استبقوا » در اين دو آيه براى استحباب است ، نه وجوب . دليل دوم آنكه : فوريّت در اكثر واجبات شرعا واجب نيست . پس اگر اين دو آيه بيانگر وجوب انجام فورى همهء واجبات باشند ، تخصيص اكثر لازم مىآيد كه قبيح و ناروا است . 8 . مره و تكرار آيا اگر مكلف يك بار متعلق امر را انجام دهد ، امر را امتثال كرده تكليف از او ساقط مىشود ( مرّه ) يا بايد به طور پياپى آن را انجام دهد ( تكرار ) ؟ اصولدانان دراينباره اختلاف نظر دارند . به نظر ما لفظ امر نه با صيغه و نه با مادهء خود دلالت بر مرّه يا تكرار نداشته و اين امور را بايد از دليل ديگرى به دست آورد ، مانند آنچه در بحث فور و تراخى گذشت . البته مقتضاى اطلاق ، سقوط تكليف با يك بار انجام دادن متعلق آن است . توضيح آنكه مطلوب مولا از سه صورت بيرون نيست . يكم . اينكه صرف وجود شىء ، بدون هيچ قيد و شرطى مطلوب باشد . در اين صورت اولين مصداق مأمور به كه واقع شود ، مطلوب تحقق يافته امر ساقط مىگردد .
--> ( 1 ) - بقره / 148 .